بررسی انواع نخ بخیه (سیلک، ویکریل، مونوکریل، پرولین، نایلون، کات‌گات و…) و کاربردهای هرکدام

استفاده از نخ بخیه یکی از قدیمی‌ترین و رایج‌ترین روش‌های بستن زخم و ترمیم بافت‌ها در جراحی است. تاریخچه استفاده از نخ‌های جراحی به هزاران سال پیش بازمی‌گردد؛ گرچه نخ‌های امروزی از نظر جنس، استحکام، زیست‌سازگاری و قابلیت جذب بسیار پیشرفته‌تر از گذشته هستند. انتخاب صحیح نوع نخ بخیه تأثیر مستقیمی بر کیفیت ترمیم زخم، کاهش عوارض جانبی، مدت زمان بهبودی و نتیجه نهایی عمل جراحی دارد. امروزه ده‌ها نوع نخ بخیه با ویژگی‌های متفاوت در بازار موجود است که هرکدام برای شرایط خاصی طراحی شده‌اند. درک دقیق ویژگی‌های هر نوع نخ بخیه و کاربردهای مناسب آن‌ها یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که هر جراح، پزشک و پرستار باید با آن آشنا باشد.

نخ‌های بخیه را می‌توان بر اساس معیارهای مختلفی دسته‌بندی کرد. از نظر قابلیت جذب، نخ‌ها به دو دسته جذبی و غیرجذبی تقسیم می‌شوند. از نظر جنس، شامل نخ‌های طبیعی (مانند سیلک و کات‌گات)، نخ‌های مصنوعی جذبی (مانند ویکریل و مونوکریل) و نخ‌های مصنوعی غیرجذبی (مانند پرولین، نایلون و پلی‌استر) هستند. از نظر ساختار فیزیکی نیز به نخ‌های بافته‌شده، تک‌رشته‌ای (مونوفیلامنت) و چند‌رشته‌ای (مالتی‌فیلامنت) تقسیم می‌شوند. هر یک از این ویژگی‌ها مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند و جراح باید با توجه به نوع بافت، محل جراحی، شرایط بیمار و مدت زمان مورد انتظار برای نگهداری بخیه، بهترین گزینه را انتخاب کند.

بخش اول: نخ‌های بخیه طبیعی

1. نخ بخیه سیلک (Silk)

نخ سیلک یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نخ‌های بخیه در تاریخ جراحی است. این نخ از الیاف پروتئینی ابریشم که توسط کرم‌های ابریشم تولید می‌شود، به دست می‌آید. سیلک به‌طور تاریخی به‌عنوان نخ بخیه غیرجذبی طبقه‌بندی می‌شد، اما امروزه مشخص شده که این نخ در نهایت توسط بدن تجزیه و جذب می‌شود، هرچند این فرآیند بسیار کند و تدریجی است و ممکن است تا دو سال یا بیشتر طول بکشد. به همین دلیل، برخی منابع آن را در دسته نخ‌های غیرجذبی «نسبتاً جذبی» قرار می‌دهند.

• ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی: نخ سیلک نرم و انعطاف‌پذیر است و کار با آن برای جراح آسان است. این نخ گره‌خوردن بسیار محکم و ایمنی ایجاد می‌کند که این یکی از مهم‌ترین مزایای آن محسوب می‌شود. سیلک دارای مقاومت کششی متوسط است و در اندازه‌های مختلف از 4/0 تا شماره 10 موجود است. بافت نخ سیلک به‌صورت بافته‌شده یا تابیده‌شده انجام می‌شود و معمولاً با پوشش مومی یا سیلیکونی پوشانده می‌شود تا عبور از بافت را تسهیل کند و خاصیت مویینگی آن کاهش یابد.
• کاربردهای بالینی: نخ سیلک به دلیل قابلیت گره‌خوردن عالی و انعطاف‌پذیری بالا، همچنان در بسیاری از اعمال جراحی عمومی مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربردهای اصلی آن شامل بخیه زدن پوست در اعمال جراحی عمومی، جراحی‌های دهان و فک و صورت، اعمال جراحی چشم (در برخی موارد خاص)، جراحی‌های قلب و عروق برای لیگاتور (بستن عروق)، و همچنین در اعمال جراحی که نیاز به کشیدن بخیه در مدت کوتاه‌مدت وجود دارد، می‌شود.
• محدودیت‌ها: نخ سیلک بیومکانیک نسبتاً ضعیفی دارد؛ زیرا پس از کاشت در بافت، مقاومت کششی آن به‌سرعت کاهش می‌یابد. علاوه بر این، واکنش بافتی نسبتاً بالایی ایجاد می‌کند که می‌تواند منجر به التهاب و واکنش‌های نامطلوب شود. خاصیت مویینگی (کاپیلاریتی) بالای نخ‌های بافته‌شده نیز خطر انتقال عفونت را افزایش می‌دهد. به همین دلیل، استفاده از سیلک در اعمال جراحی که خطر عفونت بالایی وجود دارد، توصیه نمی‌شود. در جراحی‌های مدرن، نخ‌های مصنوعی به‌تدریج جایگزین سیلک شده‌اند، اما سیلک همچنان به‌عنوان یک گزینه قابل اعتماد در بسیاری از شرایط بالینی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

2. نخ بخیه کات‌گات (Catgut)

نخ کات‌گات یکی از قدیمی‌ترین نخ‌های بخیه جذبی است و از لایه ساب‌موکوزای روده باریک گاو یا گوسفند تهیه می‌شود. این نخ یک پروتئین طبیعی به نام کلاژن است و به همین دلیل سازگاری زیستی بسیار خوبی با بافت‌های بدن دارد. نخ کات‌گات در دو نوع اصلی تولید می‌شود: کات‌گات ساده (Plain Catgut) و کات‌گات کرومیک (Chromic Catgut).

• کات‌گات ساده: این نوع بدون هیچ‌گونه پردازش شیمیایی خاصی تولید می‌شود و سریع‌ترین نخ بخیه جذبی طبیعی است. جذب آن معمولاً ظرف 70 روز یا کمتر اتفاق می‌افتد و مقاومت کششی آن نیز نسبتاً سریع کاهش می‌یابد. کات‌گات ساده واکنش بافتی متوسط تا زیادی ایجاد می‌کند و به همین دلیل در بافت‌های آلوده یا عفونی توصیه نمی‌شود.
• کات‌گات کرومیک: این نوع با استفاده از نمک‌های کرومیوم تیمار شده است که باعث تأخیر در جذب نخ توسط بدن می‌شود. جذب کات‌گات کرومیک بین 90 تا 120 روز طول می‌کشد و مقاومت کششی آن برای مدت طولانی‌تری حفظ می‌شود. این نوع نسبت به کات‌گات ساده واکنش بافتی کمتری ایجاد می‌کند و در جراحی‌هایی که نیاز به جذب نسبتاً سریع‌تر هست اما مقاومت کششی مناسب نیز لازم است، گزینه بهتری محسوب می‌شود.
• کاربردهای بالینی: نخ‌های کات‌گات عمدتاً در جراحی‌های عمومی برای بستن بافت‌های زیرجلدی، ترمیم عضلات، بستن فاسیا و در اعمال جراحی زنان و زایمان (مانند هیسترکتومی و سزارین) مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین در جراحی‌های اورولوژی و برخی اعمال جراحی دهان و دندان نیز کاربرد دارند. در کشورهای در حال توسعه، کات‌گات به دلیل هزینه پایین‌تر همچنان یکی از پرمصرف‌ترین نخ‌های بخیه جذبی است.
• محدودیت‌ها: کات‌گات دارای واکنش بافتی بالاتری نسبت به نخ‌های مصنوعی جذبی است و مقاومت کششی آن غیرقابل پیش‌بینی است، زیرا به آنزیم‌های پروتئولیتیک بدن بستگی دارد. علاوه بر این، در افرادی که به پروتئین‌های حیوانی حساسیت دارند، ممکن است واکنش‌های آلرژیک ایجاد کند. نخ کات‌گات استریل نیست و قبل از استفاده باید استریل شود. به همین دلایل، استفاده از نخ‌های مصنوعی جذبی در بسیاری از مراکز پیشرفته جایگزین کات‌گات شده است.

 

 

بخش دوم: نخ‌های بخیه مصنوعی جذبی

3. نخ بخیه ویکریل (Vicryl)

نخ ویکریل یکی از پرکاربردترین و محبوب‌ترین نخ‌های بخیه جذبی مصنوعی در جراحی‌های مدرن است. نام تجاری آن متعلق به شرکت جانسون و جانسون (Ethicon) است، اما شرکت‌های دیگر نیز نخ‌های مشابه با نام‌های تجاری متفاوت تولید می‌کنند. جنس این نخ از پلی‌گلاکتین 910 (Polyglactin 910) ساخته شده است که یک کوپلیمر از گلایکولید و ال-لاکتید با نسبت 90 به 10 است.

• ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی: ویکریل در دو فرم اصلی عرضه می‌شود: ویکریل بافته‌شده (Woven Vicryl) و ویکریل مونوفیلامنت (که به آن Vicryl Rapide نیز گفته می‌شود). فرم بافته‌شده از رشته‌های متعدد تشکیل شده که به هم بافته شده‌اند و دارای استحکام کششی بالا و کارکرد آسان است. فرم مونوفیلامنت نسبت به فرم بافته‌شده کاهش واکنش بافتی و کاهش خاصیت مویینگی دارد. مقاومت کششی ویکریل حدود 50 درصد پس از 2 هفته، 25 درصد پس از 3 هفته و تقریباً صفر پس از 4 تا 5 هفته باقی می‌ماند. جذب کامل نخ معمولاً بین 56 تا 70 روز اتفاق می‌افتد.
• کاربردهای بالینی: ویکریل به دلیل ویژگی‌های متعادل خود، یکی از پرکاربردترین نخ‌های بخیه در تقریباً تمامی رشته‌های جراحی است. در جراحی عمومی برای ترمیم فاسیا، عضلات و بافت زیرجلدی، در جراحی زنان و زایمان برای بخیه رحم و بافت‌های لگنی، در جراحی‌های گوارشی برای آناستوموز روده، در جراحی ارتوپدی برای ترمیم بافت‌های نرم و تاندون‌ها، و در جراحی پلاستیک و ترمیمی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین در جراحی‌های اطفال که نیازی به کشیدن بخیه نیست، ویکریل انتخاب اول محسوب می‌شود.
• ویکریل رَپید (Vicryl Rapide): این نوع یک نخ ویکریل تابیده‌شده است که با پردازش تابشی، استحکام اولیه کمتری دارد اما جذب آن بسیار سریع‌تر است. مقاومت کششی آن ظرف 5 روز به حدود 50 درصد کاهش می‌یابد و جذب کامل آن حدود 42 روز طول می‌کشد. ویکریل رَپید بیشتر برای بخیه زخم‌های پوستی استفاده می‌شود و به‌خصوص در کودکان و نوزادان که کشیدن بخیه دشوار است، بسیار مفید است.
• محدودیت‌ها: ویکریل بافته‌شده خاصیت مویینگی نسبتاً بالایی دارد که می‌تواند خطر عفونت را افزایش دهد. همچنین در بافت‌های اسیدی (مانند معده و رحم) ممکن است جذب زودتر از موعد اتفاق بیفتد. در اعمال جراحی که نیاز به نگهداری بخیه برای مدت طولانی‌تری وجود دارد (مانند ترمیم فتق یا جراحی‌های ارتوپدی)، ویکریل ممکن است استحکام کافی نداشته باشد.

4. نخ بخیه مونوکریل (Monocryl)

نخ مونوکریل یکی از بهترین و پرکاربردترین نخ‌های بخیه مونوفیلامنت جذبی است. جنس این نخ از پلی‌گلیکاپرون 25 (Poliglecaprone 25) ساخته شده که یک کوپلیمر از گلایکولید و کاپرولاکتون است. مونوکریل توسط شرکت Ethicon تولید می‌شود.

• ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی: مونوکریل یک نخ مونوفیلامنت است، به این معنی که از یک رشته واحد تشکیل شده و برخلاف نخ‌های بافته‌شده، ساختار تکمه‌ای یا حجیم ندارد. این ویژگی باعث می‌شود عبور نخ از بافت بسیار آسان‌تر باشد و آسیب بافتی کمتری ایجاد شود. همچنین خاصیت مویینگی ندارد و خطر انتقال باکتری‌ها از سطح نخ به داخل بافت بسیار کم است. مقاومت کششی مونوکریل حدود 50 تا 60 درصد پس از 1 هفته، 30 درصد پس از 2 هفته و تقریباً صفر پس از 3 تا 4 ماه باقی می‌ماند. جذب کامل این نخ بین 90 تا 120 روز طول می‌کشد. یکی از ویژگی‌های منحصر به‌فرد مونوکریل، انعطاف‌پذیری بسیار بالا و نرمی آن است که کار با آن را برای جراح بسیار راحت می‌کند.
• کاربردهای بالینی: مونوکریل به دلیل ویژگی‌های برتر خود، به‌ویژه در جراحی‌های زیبایی، جراحی پلاستیک، جراحی اطفال و جراحی‌هایی که نیاز به کاهش حداکثری واکنش بافتی و اسکار وجود دارد، به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربردهای اصلی آن شامل بخیه زدن زیرجلدی (Subcuticular Suturing) به‌عنوان جایگزین زیبایی‌شناختی بخیه‌های خارجی، ترمیم پوست در جراحی‌های زیبایی و پلاستیک، جراحی‌های زنان و زایمان (مانند سزارین و ترمیم پرینه)، جراحی‌های گوارشی برای آناستوموز و بخیه‌های زیر مخاطی، و جراحی‌های اورولوژی می‌شود. در جراحی‌های فک و صورت، مونوکریل انتخاب بسیار مناسبی برای ترمیم بافت‌های نرم داخل دهان است.
• محدودیت‌ها: نخ مونوکریل استحکام گره‌خوردن کمتری نسبت به نخ‌های بافته‌شده دارد و ممکن است در شرایطی که نیاز به کشش مکانیکی بالا وجود دارد، مناسب نباشد. همچنین نیاز به تکنیک گره‌خوردن دقیق‌تری دارد تا از باز شدن بخیه جلوگیری شود. از نظر هزینه نیز گران‌تر از ویکریل و کات‌گات است.

5. نخ بخیه PDO (Polydioxanone)

نخ PDO که با نام تجاری PDS نیز شناخته می‌شود، یک نخ بخیه جذبی مصنوعی مونوفیلامنت است که از پلی‌دی‌اکسانون ساخته شده است. این نخ از نظر ساختار شیمیایی یک پلی‌استر آروماتیک است و یکی از قوی‌ترین نخ‌های بخیه جذبی محسوب می‌شود.

• ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی: PDO دارای مقاومت کششی بسیار بالایی است که در مقایسه با سایر نخ‌های جذبی، بیشترین شباهت را به نخ‌های غیرجذبی دارد. مقاومت کششی آن حدود 70 درصد پس از 2 هفته، 50 درصد پس از 4 هفته و 25 درصد پس از 6 هفته باقی می‌ماند. جذب کامل این نخ بین 180 تا 210 روز طول می‌کشد که بسیار طولانی‌تر از ویکریل و مونوکریل است. به‌عنوان یک نخ مونوفیلامنت، فاقد خاصیت مویینگی است و واکنش بافتی بسیار کمی ایجاد می‌کند.
• کاربردهای بالینی: PDO به دلیل استحکام بالا و جذب آهسته، برای شرایطی که نیاز به نگهداری بخیه برای مدت طولانی‌تری وجود دارد، ایده‌آل است. کاربردهای اصلی آن شامل جراحی‌های قلب و عروق (بخیه زدن استرنوم)، جراحی‌های ارتوپدی (ترمیم تاندون‌ها و رباط‌ها)، جراحی‌های عمیق بافتی که نیاز به استحکام کششی بالا دارند، جراحی‌های گوارشی و آناستوموزهای تحت‌فشار، و جراحی‌های زنان برای ترمیم فاسیای عمیق لگن می‌شود. همچنین در جراحی‌های اطفال و نوزادان که نیاز به جذب آهسته و استحکام بالا هست، PDO انتخاب مناسبی محسوب می‌شود.
• محدودیت‌ها: PDO نسبتاً سفت و صلب است و کار با آن به تکنیک دقیق‌تری نیاز دارد. قابلیت گره‌خوردن آن نیز کمتر از نخ‌های بافته‌شده است. علاوه بر این، هزینه بالاتری نسبت به سایر نخ‌های جذبی دارد.

بخش سوم: نخ‌های بخیه غیرجذبی

6. نخ بخیه پرولین (Prolene)

نخ پرولین یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین نخ‌های بخیه غیرجذبی مصنوعی است که از پلی‌پروپیلن (Polypropylene) ساخته شده است. این نخ توسط شرکت Ethicon تولید می‌شود و در سراسر جهان به‌عنوان نخ بخیه استاندارد برای بسیاری از اعمال جراحی استفاده می‌شود.

• ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی: پرولین یک نخ مونوفیلامنت است که از یک رشته صاف و یکنواخت تشکیل شده است. این نخ بسیار نرم، انعطاف‌پذیر و لغزنده است و کار با آن برای جراح بسیار راحت است. مقاومت کششی پرولین بالا است و در طول زمان کاهش نمی‌یابد، زیرا توسط بدن تجزیه و جذب نمی‌شود. پرولین واکنش بافتی بسیار کمی ایجاد می‌کند و در بافت‌های بدن باقی می‌ماند بدون اینکه تحلیل رفته یا تغییر شکل دهد. سطح صاف و لغزنده نخ باعث می‌شود که عبور نخ از بافت بدون آسیب انجام شود و گره‌های ایمن و محکمی تشکیل شود. پرولین در برابر عفونت مقاوم است و به باکتری‌ها اجازه نمی‌دهد روی سطح آن مستقر شوند، هرچند این موضوع به معنای مقاومت کامل در برابر عفونت نیست.
• کاربردهای بالینی: پرولین یکی از پرکاربردترین نخ‌ها در جراحی‌های قلب و عروق است. در بای‌پس قلبی برای آناستوموز شریانی-وریدی ( CABG )، در جراحی‌های دریچه‌ای قلب، و در ترمیم آنوریسم آئورت به‌طور گسترده استفاده می‌شود. همچنین در جراحی‌های عمومی برای ترمیم فتق (به‌ویژه فتق‌های اینگوینال و فمورال با روش‌های جراحی باز)، در جراحی‌های اورولوژی (ترمیم هیpospadias و ترمیم مثانه)، در جراحی‌های زنان برای بخیه‌های ماندگار در ترمیم سیستوسل و رکتوسل، و در اعمال جراحی چشم (جراحی آب‌مروارید و ترمیم شبکیه) کاربرد دارد. پرولین همچنین به‌عنوان نخ بخیه پوستی در برخی موارد (به‌ویژه زمانی که نیاز به بخیه ماندگار باشد) استفاده می‌شود.
• محدودیت‌ها: پرولین یک نخ غیرجذبی است و در بافت باقی می‌ماند. در برخی موارد، بیمار ممکن است نخ بخیه را به‌صورت برجستگی زیر پوست احساس کند. گره‌های پرولین ممکن است به‌مرور زمان شل شوند، بنابراین نیاز به تکنیک گره‌خوردن دقیق و چند لایه‌ای دارد. همچنین هزینه نسبتاً بالایی دارد و در صورت نیاز به کشیدن بخیه، ممکن است این کار دشوار باشد.

7. نخ بخیه نایلون (Nylon)

نخ نایلون که با نام‌های تجاری مختلفی مانند Ethilon، Nurolon و Dermalon عرضه می‌شود، از پلی‌آمید (Polyamide) ساخته شده است. این نخ یکی از قدیمی‌ترین نخ‌های بخیه مصنوعی غیرجذبی است و هنوز هم در بسیاری از مراکز جراحی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

• ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی: نایلون در دو فرم اصلی موجود است: نایلون مونوفیلامنت و نایلون بافته‌شده (نایلون تابیده‌شده). فرم مونوفیلامنت نایلون از یک رشته صاف و یکنواخت تشکیل شده و دارای سطح صاف و لغزنده است که عبور آن از بافت را تسهیل می‌کند. فرم بافته‌شده از چندین رشته نایلون که به هم بافته یا تابیده شده‌اند، ساخته شده و استحکام بالاتری دارد اما خاصیت مویینگی بیشتری نیز دارد. مقاومت کششی نایلون بالا است، اما با گذشت زمان (حتی بدون کاربرد بالینی) به‌تدریج توسط هیدرولیز تجزیه می‌شود و مقاومت آن کاهش می‌یابد. تخمین زده می‌شود که سالانه حدود 15 تا 20 درصد از مقاومت کششی نایلون کاهش می‌یابد. واکنش بافتی نایلون نسبتاً کم است.
• کاربردهای بالینی: نایلون به‌طور گسترده برای بخیه زدن پوست استفاده می‌شود و یکی از رایج‌ترین انتخاب‌ها برای بستن زخم‌های پوستی در اعمال جراحی عمومی، ارتوپدی، اورولوژی و جراحی‌های ترمیمی است. در جراحی‌های اطفال، نایلون انتخاب رایجی برای بخیه پوست است. همچنین در جراحی‌های اعصاب (نوروسرجری) برای بستن دورای مغز و نخاع، و در جراحی‌های اورولوژی برای ترمیم مثانه و مجرای ادرار کاربرد دارد.
• محدودیت‌ها: نایلون بافته‌شده خاصیت مویینگی بالایی دارد که می‌تواند خطر عفونت را افزایش دهد. همچنین نخ نایلون در هنگام کشیدن بخیه ممکن است پوست را ببرد زیرا لبه‌های تیزی ایجاد می‌کند. مقاومت کششی آن در طول زمان کاهش می‌یابد که در برخی شرایط بالینی مشکل‌ساز است.

 

 

بخش چهارم: سایر نخ‌های بخیه مهم

8. نخ بخیه پلی‌استر (Polyester)

نخ‌های پلی‌استر نخ‌های بخیه غیرجذبی هستند که از پلی‌اتیلن ترفتالات (PET) ساخته شده و با نام‌های تجاری مختلفی مانند Mersilene، Dacron و Ethibond عرضه می‌شوند. این نخ‌ها در دو فرم بافته‌شده و تابیده‌شده موجود هستند.

• ویژگی‌ها: پلی‌استر استحکام کششی بسیار بالایی دارد و در برابر کشش و فشار مکانیکی مقاومت عالی نشان می‌دهد. این نخ‌ها واکنش بافتی نسبتاً کمی ایجاد می‌کنند و در بافت باقی می‌مانند بدون اینکه تحلیل بروند. نخ‌های پلی‌استر معمولاً با پوشش سیلیکونی عرضه می‌شوند تا خاصیت لغزندگی آن‌ها افزایش یابد و کار با آن‌ها آسان‌تر شود.
• کاربردها: پلی‌استر عمدتاً در جراحی‌های قلب و عروق برای پروتزهای عروقی و پچ‌های قلبی، در جراحی‌های ارتوپدی برای ترمیم تاندون‌ها و رباط‌ها (به‌ویژه با استفاده از نخ‌های بافته‌نشده یا تابیده‌نشده)، در جراحی‌های عمومی برای ترمیم فتق با پروتز (مش) و در جراحی‌های اعصاب استفاده می‌شود. نخ Ethibond که پوشش پلی‌بوتیلات دارد، به‌ویژه در جراحی‌های قلب برای بستن استرنوم و ترمیم دریچه‌ای بسیار محبوب است.

9. نخ بخیه استیل (Steel / Stainless Steel)

نخ استیل از فولاد ضدزنگ جراحی ساخته شده و یکی از قدیمی‌ترین نخ‌های بخیه غیرجذبی است. این نخ به‌صورت مونوفیلامنت یا بافته‌شده موجود است و دارای ویژگی‌های مکانیکی منحصر به‌فردی است.

• ویژگی‌ها: استیل قوی‌ترین نخ بخیه از نظر مقاومت کششی است و هیچ‌گونه واکنش بافتی قابل‌توجهی ایجاد نمی‌کند. با این حال، این نخ بسیار سفت و صلب است و کار با آن دشوار است. گره‌خوردن آن چالش‌برانگیز است و ممکن است به بافت آسیب برساند. همچنین نخ استیل ممکن است در تصاویر رادیولوژی اختلال ایجاد کند و ممکن است بیمار آن را به‌صورت ناراحتی یا درد در محل بخیه احساس کند.
• کاربردها: نخ استیل عمدتاً در جراحی‌های ارتوپدی (بستن استرنوم پس از جراحی قلب باز، ترمیم شکستگی‌ها و فیوژن ستون فقرات)، در جراحی‌های ترمیم فتق (به‌عنوان بخیه‌های نگهدارنده)، و در مواردی که نیاز به استحکام کششی بسیار بالا و ماندگاری طولانی‌مدت وجود دارد، استفاده می‌شود.

10. نخ بخیه PTFE (PolyTetraFluoroethylene)

نخ PTFE که با نام تجاری Gore-Tex شناخته می‌شود، یک نخ بخیه غیرجذبی مونوفیلامنت است که از همان ماده ساخته شده که در ساخت لوله‌های ePTFE (expanded PTFE) استفاده می‌شود.

• ویژگی‌ها: PTFE دارای واکنش بافتی بسیار کمی است و به‌عنوان یکی از بهترین نخ‌های بخیه از نظر زیست‌سازگاری شناخته می‌شود. سطح بسیار صاف و لغزنده‌ای دارد که عبور آن از بافت را آسان می‌کند. خاصیت ضدچسبندگی دارد و بافت‌ها به آن نمی‌چسبند. مقاومت کششی بالایی دارد و در بافت باقی می‌ماند بدون اینکه تحلیل برود. سطح متخلخل نخ ePTFE به بافت‌رسانی اجازه می‌دهد و این یک مزیت مهم در ترمیم‌های بافتی است.
• کاربردها: PTFE عمدتاً در جراحی‌های عروقی و قلب و عروق برای آناستوموز شریانی و وریدی، در جراحی‌های پلاستیک و ترمیمی (به‌ویژه ترمیم بافت‌های حساس)، در جراحی‌های فک و صورت (ترمیم استخوان فک و صورت و ایمپلنت‌های دندانی)، و در جراحی‌هایی که نیاز به کاهش حداکثری واکنش بافتی و چسبندگی بافتی وجود دارد، استفاده می‌شود.

11. نخ‌های ترکیبی و نوین

در سال‌های اخیر، نخ‌های بخیه جدیدی توسعه یافته‌اند که ویژگی‌های ترکیبی دارند:

• نخ‌های آنتی‌باکتریال (Antibacterial Sutures): این نخ‌ها با آغشته‌سازی به مواد آنتی‌باکتریال مانند تریکلوزان، خطر عفونت محل عمل را کاهش می‌دهند. نمونه‌هایی از این نخ‌ها شامل ویکریل پلاس (Vicryl Plus)، مونوکریل پلاس (Monocryl Plus) و پرولین پلاس (Prolene Plus) می‌شوند. استفاده از این نخ‌ها به‌ویژه در بیمارانی که خطر عفونت بالایی دارند، مانند بیماران دیابتی، چاق یا با سیستم ایمنی سرکوب‌شده، توصیه می‌شود.
• نخ‌های رنگی و رادیواپک (Radiopaque Sutures): برخی نخ‌ها با مواد رادیواپک آغشته شده‌اند تا در تصاویر رادیولوژی قابل مشاهده باشند. این ویژگی برای ردیابی نخ‌های بخیه فراموش‌شده یا باقی‌مانده در بافت مفید است.
• نخ‌های ضدآب: برخی نخ‌های مدرن با پوشش هیدروفوبیک (آب‌گریز) تولید می‌شوند که از جذب آب و نفوذ باکتری‌ها جلوگیری می‌کنند و امکان شستشوی زودهنگام زخم بدون خطر عفونت را فراهم می‌سازند.

نتیجه‌گیری

انتخاب صحیح نخ بخیه یکی از مهم‌ترین تصمیمات در هر عمل جراحی است که مستقیماً بر نتیجه درمان و رضایت بیمار تأثیر می‌گذارد. تنوع بالای نخ‌های بخیه موجود، از نخ‌های طبیعی سنتی مانند سیلک و کات‌گات گرفته تا نخ‌های مصنوعی پیشرفته مانند پرولین، مونوکریل و PTFE، امکان انتخاب بهینه را بر اساس شرایط بالینی هر بیمار فراهم می‌سازد.