عواملی که باعث کاهش اکسیژن خون میشوند و راه کنترل و درمان

همانطور که می‌دانید، سطح اکسیژن موجود در خون در واقع همان مقدار اکسیژن در گردش خون است که می‌تواند گلبول‌های قرمز را از ریه‌ها به قسمت‌های دیگر بدن منتقل کند. سطح اکسیژن در هر فرد نشانگر چگونگی توزیع میزان اکسیژن و همچنین میزان سلامتی در هر انسان است؛ از این رو اندازه گیری و بررسی آن از اهمیت بالایی برخوردار است. میزان اکسیژن خون با استفاده از کنترل بر سطح اکسیژن به همراه آزمایش ‌ای بی جی اندازه گیری می‌شود که برای این آزمایش لازم است نمونه از خون شریان‌ها را از مچ دست گرفته و سپس با استفاده از آزمایشات دقیق، میزان اکسیژن را بر روی آن بررسی کنید. البته این روش ممکن است کمی درد داشته باشد و از این رو استفاده از  پالس اکسیمتر گزینه مناسب‌تری خواهد بود.

در ادامه این مقاله قصد داریم تا در مورد پالس اکسیمتر، عواملی که باعث ایجاد افت اکسیژن در خون می‌شوند به همراه راه‌های درمان این موضوع صحبت کنیم.

بیشتر بدانید: معرفی دقیق‌ترین پالس اکسیمترها (سنجشگرهای اکسیژن خون) سال 99

سطح نرمال برای اکسیژن خون چقدر است؟

میزان اکسیژن نرمال و طبیعی باید بین 75 الی 100 میلی متر جیوه باشد که البته این میزان در بین بازه تعیین شده، متغیر خواهد بود. زمانی که این میزان زیر 60 میلی متر جیوه باشد با توجه به تجویز پزشک، شخص باید مکمل اکسیژن دریافت کند؛ اگر این کمیت با تجویز پزشک به مقدار مورد نیاز نرسد، می‌تواند نشانه‌ای از پایین بودن اکسیژن در فرد باشد که بیماری به نام هیپوکسمی نیز نامیده می‌شود و می‌تواند با منتقل نکردن اکسیژن به قسمت‌ها و بافت‌های مورد نیاز در بدن، باعث ایجاد اختلال در این اندام‌ها شود.

علائم افت اکسیژن خون چیست؟

اگر شاهد این علائم بودید، باید فورا به پزشک مراجعه کنید. مواردی مانند:

• سر درد
• تنگی نفس شدید
• بی قراری
• سرگیجه
• تنفس‌های سریع و پی در پی
• درد داشتن در قفسه سینه
• گیجی
• فشار خون بالا
• اختلال در بینایی
• حس سرخوشی داشتن
• ضربان قلب بالا
• و...

علل اصلی کمبود اکسیژن در خون کدامند؟

هیپوکسیمی یا همان بیماری کمبود خون می‌تواند ناشی از موارد زیر نیز باشد:

• کمبود توانایی ریه‌ها در استنشاق و عدم ارسال اکسیژن به تمامی سلول‌ها و بافت‌های مورد نیاز
• آسم
• کمبود اکسیژن سالم در هوا
• بیماری‌های قلبی و عروقی
• کم خونی
• زندگی در ارتفاعات بالا
• بیماری انسداد مزمن ریوی
• نفخ داشتن
• بیماری ریه بینا بینی
• سندروم حاد در تنفس
• ذات الریه
• مسدود شدن شریانات ریه به دلیل لخته شدن خون
• فیبروز شدن ریه و یا زخم‌هایی که باعث آسیب رساندن به ریه می‌شوند
• وجود مایع‌های اضافی درون ریه‌ها
• ایست موقت تنفس در خواب
• مصرف داروهای خاص مانند انواع مسکن‌ها و یا موارد مخدر
• و...

بیشتر بدانید: انواع بیماری‌های‌ ریه و دستگاه‌های کمک‌تنفسی موثر بر آنها

چه زمانی باید برای احساس کمبود اکسیژن در خون به پزشک مراجعه کرد؟

همانطور که در تیترهای قبلی نیز اشاره کردیم، داشتن برخی علائم جدی این هشدار را به شما می‌دهد تا هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. از مهم‌ترین این علائم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اگر شخصی دارای تنگی نفس شدید یا ناگهانی شود.
• در هنگام استراحت کردن، دچار تنگی نفس باشد.
• هنگام ورزش کردن یا فعالیت‌های سنگین، تنگی نفس بالایی را احساس کند.
• به طور ناگهانی یا با احساس خفگی از خواب بپرد.
• در ارتفاع‌های بالا یعنی بالاتر از 2400 متر قرار بگیرد و با سرفه‌ها و ضربان قلب شدید و تند مواجه شود.

در این زمان‌ها باید حتما برای بررسی اوضاع به پزشک مراجعه کنید. در ادامه به بررسی دستگاه پالس اکسیمتر می‌پردازیم و در آخر به مراحل مورد نیاز برای درمان افت اکسیژن خون اشاره خواهیم کرد.

دستگاه پالس اکسیمتر چگونه کار می‌کند؟

پالس اکسیمتر یا به زبان ساده‌تر SPO2 می‌تواند میزان سطح اکسیژن را در محلول خون با استفاده از PR یا میزان ضربان قلب در بیمار یا هر فرد دیگری محاسبه کند. شاید برای شما جالب باشد که بدانید PR و SPO2 به چه معنا هستند. در هنگام استفاده از دستگاه پالس اکسیمتر برای بررسی میزان افت اکسیژن در بدن، SPO2 به میزان سطح اکسیژن در محلول و به PR میزان ضربان قلب گفته می‌شود.

میزان اکسیژن موجود در خون یک انسان عادی باید بین 94 الی 98 درصد باشد که البته این با توجه به سن و وزن و نوع هر فرد، با توجه به بیماری‌های موجود در بدن او متفاوت خواهد بود. در صورت کمبود این میزان از اکسیژن در خون افراد، باید به پزشک مراجعه شود.

نکات مهمی که باید در هنگام استفاده از پالس اکسیمتر در نظر داشته باشید

• در هنگام استفاده از پالس اکسیمتر باید سر انگشت خود را گرم کنید تا روند اندازه گیری، آسان‌تر شود.
• بین دستگاه و انگشتان نباید مانعی وجود داشته باشد؛ یعنی مواردی مانند ناخن مصنوعی، لاک، تتو، رنگ حنا و...

یکی دیگر از موارد جالبی که در هنگام استفاده از این دستگاه وجود دارد، این است که از پالس اکسیمتر نه تنها بر روی سر انگشت بلکه می‌توان در نواحی دیگری از بدن مانند:

• لاله گوش
• انگشت شست پا
• بینی

استفاده کرد. در ادامه این مقاله با سایت توانی نو همراه باشید تا به راه‌های درمان افت اکسیژن خون نیز آشنا شوید.

بیشتر بدانید: دستگاه اکسیژن ساز خانگی چیست و بهترین انواع آن کدام‌اند؟

راهکارهایی که باعث افزایش اکسیژن در خون می‌شود

• ورزش کردن
• استنشاق هوای تازه
• مصرف مناسب آنتی اکسیدان‌ها
• خودداری از مصرف الکل و دخانیات
• مصرف سبزیجات
• مصرف اسیدهایی که چرب و ضروری هستند
• تنفس مناسب
• آرامش
• مصرف ویتامین B
• مصرف نوشیدنی‌های سالم
• ایجاد فضای طبیعی و تازه
• برای جذب اکسیژن باید غذاهای مفید بخورید
• دریافت آهن کافی
• اهمیت به سلول‌های بنیادی
• و...

در نظر گرفتن تمامی این موارد بدون شک می‌تواند بهترین راه‌های درمانی برای افت اکسیژن خون باشد و همچنین باعث پیشگیری از ایجاد آن در خون نیز می‌شود.

هوای تازه، یکی از راه‌های اصلی برای افزایش اکسیژن در خون

اگر وجود منوکسید کربن و فلوراید در بدن با مقدار اکسیژن مورد نیازی که به خون منتقل می‌شود تداخل داشته باشد، باید تا جایی که امکان دارد هوای تازه دریافت کنید؛ به ویژه اگر در مکان‌هایی زندگی می‌کنید که خودروها و آلاینده‌های زیادی در آن وجود دارد. برای اینکه بتوانید یک هوای تمیز و تازه را برای خود ایجاد کنید، می‌توانید از تصفیه کننده‌های طبیعی مانند موارد زیر استفاده نمایید:

• چراغ سنگ نمک
• شمع‌های مومی
• زغال بامبو برای پاک و تمیز نگه داشتن محیط خانه

بیشتر بدانید: پالس اکسی‌ متر چیست؟

ورزش کنید تا عروق خونی جدید در بدنتان ایجاد شود

دریافت مقادیر بالایی از اکسیژن در روز با استفاده از ورزش کردن به اندازه 30 دقیقه افزایش می‌یابد و همچنین باعث افزایش عملکرد پیاز مغز نیز می‌شود. زمانی که ورزش می‌کنید سلول‌هایی که کم تحرک هستند تا جایی که می‌توانند از دی اکسید کربن مصرف می‌کنند و سپس با درخواست مغز، باعث می‌شوند تا تولید اکسیژن در مغز افزایش پیدا کند. ورزش همچنین می‌تواند افزایش رشد عروق خونی را نیز در پی داشته باشد که از ابتلا به فشار خون و دیابت نوع 2 نیز جلوگیری می‌کند.

آنتی اکسیدان مصرف کنید

مصرف آنتی اکسیدان‌ها این امکان را به شما می‌دهد تا از اکسیژن به صورت موثرتر استفاده کنید و آن را به مقدار مورد نیاز به خون وارد کنید. از نمونه‌هایی که دارای آنتی اکسیدان هستند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ذغال اخته
• لوبیا قرمز
•  کنگر قرمز
• کنگر فرنگی
• توت فرنگی
• آلو
•  توت سیاه
•  بلوبری
• و...

از مصرف دخانیات و الکل خودداری نمایید

الکل و دخانیات می‌توانند به میزان زیادی بر سطح اکسیژن تاثیر بگذارند و سوخت و ساز بدن را نابود کنند. پس برای اینکه از اثرات زیانبار این مواد بر روی بافت‌های بدن و اندام خود جلوگیری کنید، باید از مصرف دخانیات بپرهیزید.

سبزیجات مصرف کنید

سبزینه یا کلروفیل، ماده مغذی گیاهی است که رنگ سبزی را در گیاهان ایجاد می‌کند و همچنین شباهت بالایی به مولکول‌های هموگلوبین نیز دارد. آهن نیز یکی از منابع گیاهی است که به تقویت خون بدن کمک می‌کند.

اسیدهای چرب ضروری مصرف کنید

می‌تواند اکسیژن هموگلوبین در جریان خون را افزایش دهد. از این اسیدهای چرب ضروری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• روغن آفتابگردان
•  روغن کانولا
•  روغن گلرنگ حاوی اسید لینولینک
• گردو
•  دانه کتان

داشتن تنفس مناسب

درست نفس نکشیدن نیز خود یکی از معذلاتی است که باید می‌شود تا اکسیژن خون تا 20 درصد کاهش پیدا کند. سطح اکسیژن در خون با استفاده از تمرین تنفس عمیق بهبود خواهد یافت. این تمرین‌ها می‌توانند پاکسازی ریه انجام دهند و همچنین باعث افزایش اکسیژن در خون شوند.

آرامش خود را حفظ کنید

تکنیک‌هایی وجود دارند که می‌توانند به افراد کمک کنند تا انسداد ریه در آن‌ها کم شود و تنفس را عمیق‌تر و آسان‌تر کند؛ از جمله می‌توان به مواردی مانند یوگا و مدیتیشن اشاره کرد.

جمع بندی و نتیجه گیری

مقاله‌ای که در سایت تجهیزات پزشکی توانی نو مطالعه کردید، این امکان را به شما می‌دهد تا از افت اکسیژن در خون پیشگیری کنید و در زمان بروز آن، با استفاده از پالس اکسیمتر، خیلی سریع از این بیماری آگاه شده و به پزشک مراجعه نمایید.